Bir Roman Yaşam; Şehzade Mustafa

Bir Roman Yaşam; Şehzade Mustafa

Şehzade Mustafa, şairdir (Mahlası Muhlisî), hattattır. Manisa Bozdağ da, cami, saray, türbe, çeşmeler yaptırdı. Irakeyn ve Korfu seferinde ve Boğdan seferinde Anadolu muhafızı, 9. seferde (1541) İstanbul muhafızı oldu. Görüntüsü ve tavırlarıyla dedesi Yavuz Sultan Selim’e çok benziyordu.

Ülkedeki Gündemi

 Hayatımıza 2011 yılında giren Muhteşem Yüzyıl dizisiyle yönetmen Taylan Biladerler ve Yağız Alp Akaydın'ın, Mehmet Günsür'ün canlandırdığı Şehzade Mustafa karakterine başarılı bir karakter gelişimi sonrasında ilgi çeken entrikalı Şehzade yaşamı ve zorlukları halkın kalbinde Şehzade'ye karşı büyük bir sempati oluşturdu. Dizi senaryosunda da olduğu gibi tarihte de Şehzade Mustafa babası Kanuni Sultan Süleyman tarafından yedi cellatla birlikte idamı yaşanmıştır. Bu sürece giden yol Türk halkı ve dizinin yabancı takipçileri arasında tartışmaları doğurmuştur. Bu tartışmalar şöyledir;

1. Kanuni'nin Şehzade'ye bakış açısı nedir?
2. Hürrem Sultan'ın Şehzade'nin ölümünde etkisi var mı?

Şimdi bu soruları sırasıyla cevaplayalım.

1.Kanuni'nin Şehzade'ye bakış açısı nedir?

 Öncelikle unutulmamalıdır ki Kanuni Sultan Süleyman'ın Şehzade Mustafa'nın tahtı ele geçirme ve Cihan padişahı babasının canına kıyma ihtimali dönemin paranoyası haline gelmiştir. Kanuni'nin babası Yavuz Sultan Selim(I.Selim) babası Bayezid'i kendi sancağından hareketle arkasına yeniçerilerin desteğini de alarak tahttan indirmiştir. Buna mutabık Kanuni bu olayın olabilitesini pek yakından izlemiş bir karakterdir. Bu sebeple kendi başına da dedesinin yaşadıklarının gelmesi korkusu yoğun olduğu düşünülebilir. 

 Şehzade Mustafa'nın bir şehzadede görülmemiş ve yapması kati olarak yasak olan eylemlerde bulunmuştur. Bunlar;

• Tuğ Dikmek
• Sakal bırakmak
• Merkezi otorite yani babasından ayrı başına buyruk hareket etmesi

Maddelerden ilk ikisi özellikle Padişahlık alametidir, tahtta hak ilan etmektir. Bu tavırları yeniçeriler tarafından coşku ile karşılansa da hanedan tarafından durumun vehameti apaçıktır. Belki de Şehzade Osmanlı'da nadir olarak hem halk hem hanedan hem de askerin sempatisini kazanmış özel bir şahsiyettir. Ama bu durum babası için pek ciddi tehdit unsurudur.,

Bu tehdite rağmen Şehzade Mustafa, babasına sevgisi ve devleti aliyyeye olan sadakati pek barizdir.

2.Hürrem Sultan'ın Şehzade'nin ölümünde etkisi var mı?

 Hanedan ve harem içerisinde Hürrem'in Kanuni ile nikah kıymasından sonra otorite oluşumu görülmektedir. Her şehzade validesi gibi: kendi evladını tahta geçirme isteği pek çok entrikaya sebep olmuştur. Hürrem Sultan dört şehzade annesiydi (Cihangir, Mehmet, Selim, Bayezid), rakibi ise tek erkek evladı olan Şehzade Mustafa'nın annesi Mahidevran'dır. Hürrem Sultan'ın da evlatlarını tahta geçirmek için övme-yerme sekansını Sultan Süleyman'a işlemesi kaçınılmazdır.Yalnız Şehzade Mustafa'nın ölümü bir tek Hürrem'e bağlanamaz. Üstte de bahsettiğim gibi şehzadeliğe aykırı hareketlerde bulunması, Sultan'ın belki de bu dolduruşlara daha çok itimat etmesini tetiklemiştir. 

Özet

Aykırı ve yetenekli davranışları, Hürrem'in ve rakip şehzadelerin de Sultan'a bildirileri, Pargalı İbrahim'in de idamı sonrası bir güç kaybetmesiyle Şehzade Mustafa Konya savaş otağında babasının davetine icabet etmesi 7 cellatla birlikte idam edilmiştir. Parlak bir şehzadenin ölümü alternatif tarihçiler için "Başa geçse nolurdu?" düşüncesi ne kadar keyif verse de üzücü bir hadisedir.

Düşünce ve fikirlerinizi yorumlarda belirtmeyi unutmayın.